Gider Pusulası Nedir? Ne Zaman Düzenlenir? (2026 Güncel Rehber)
Gider pusulası nedir, kim düzenler ve ne zaman kullanılır? Vergi mükellefi olmayan kişilerden alım yapıldığında belge düzeni rehberi.
Vergi mükellefi olmayan birine ödeme yaptığınızda fatura alamazsınız. Peki bu ödemeyi nasıl belgeleyeceksiniz? İşte gider pusulası tam bu durumda devreye girer.
Gider Pusulası Nedir?
Gider pusulası, vergi mükellefi olan bir işletmenin, vergi mükellefi olmayan gerçek kişilerden mal veya hizmet satın alması durumunda düzenlediği belgedir.
Fatura düzenleyemeyen kişiler adına, ödemeyi yapan işletme bu belgeyi kendisi düzenler. Yani gider pusulası, "ters fatura" olmaktan çok işletmenin kendi kendine hazırladığı ispat edici bir belgedir.
Ne Zaman Düzenlenir?
- Çiftçilerden tarım ürünü alındığında
- Esnaf muaflığından yararlanan kişilerden alım yapıldığında
- Ev hanımlarından el işi ürün alındığında
- Seyyar satıcılardan alım yapıldığında
- Vergi mükellefi olmayan kişilere hizmet karşılığı ödeme yapıldığında
Gider Pusulasında Neler Yer Alır?
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Düzenleyenin bilgileri | İşletme adı, vergi no, adres |
| Alıcının bilgileri | Ad-soyad, TC kimlik no, adres |
| Mal veya hizmet açıklaması | Ne satın alındığı |
| Brüt tutar | Ödenen toplam |
| Stopaj kesintisi | Geçerliyse kesilen gelir vergisi |
| Net ödenen tutar | Kişiye ödenen net miktar |
| Tarih ve imza | Her iki tarafın onayı |
Gider Pusulasında Stopaj Uygulanır mı?
Evet, alım türüne göre stopaj kesilir:
| Ödeme Türü | Stopaj Oranı |
|---|---|
| Hurda metal, hurda plastik, atık kağıt vb. (esnaf muaflığından yararlananlardan) | %2 |
| Diğer mallar — emtia alımı (esnaftan) | %5 |
| Bir malın imalatına ilişkin hizmet alımı (havlu, çarşaf, nakış, turistik eşya vb.) | %2 |
| Diğer hizmet alımları (temizlik, tamir vb.) | %10 |
| Çiftçiden tarım ürünü alımı | %4 (hayvansal) / %2 (bitkisel) |
Not: Sıkça karıştırılan %20 oranı gider pusulasının değil, vergi mükellefi serbest meslek erbabından (avukat, doktor vb.) serbest meslek makbuzu karşılığı alınan hizmetin stopaj oranıdır.
Örnek:
Bir çiftçiden 10.000 TL'lik sebze aldınız.
Stopaj: 10.000 × %2 = 200 TL
Çiftçiye ödenen: 9.800 TL
Devlete yatırılan: 200 TL (muhtasar beyanname ile)
Gider pusulası 2 nüsha düzenlenir. Bir nüsha alıcıya verilir, diğeri işletmede saklanır. Saklama süresi 5 yıldır.
Banka Dekontu Gider Pusulası Yerine Geçer mi?
VUK madde 234'e eklenen 5. fıkra ile gider pusulasında bulunması gereken zorunlu bilgileri taşıması koşuluyla aşağıdaki belgeler gider pusulası yerine geçer:
- Mal veya hizmet bedelinin 7 gün içinde satıcıya banka, yetkili ödeme kuruluşları veya PTT aracılığıyla ödenmesi halinde bu kurumların düzenlediği belgeler
- Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında iade edilecek tutarların; banka, yetkili ödeme kuruluşları veya PTT aracılığıyla iadesinde bu kurumlarca düzenlenen belgeler
- Belge düzenleme zorunluluğu bulunmayan kamu kurum ve kuruluşlarının, ilgili mevzuat dahilinde yaptıkları işler veya sattıkları mallar için düzenledikleri belgeler
Kısacası banka dekontu, gerekli şartları taşıyorsa ayrıca gider pusulası düzenlemeye gerek kalmadan gider pusulası yerine geçebilir.
E-Gider Pusulası
e-Gider Pusulası uygulaması 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi ve GİB sistemine tanımlandı. Şu an zorunluluk getirilmedi; gönüllü olarak geçmek isteyen mükelleflerin kullanımına açık. Geçişle birlikte gider pusulaları, diğer e-belgeler gibi GİB sistemi üzerinden elektronik ortamda düzenlenebiliyor.
Dikkat: Gider pusulası düzenlenmesi gereken durumlarda belge düzenlenmezse, hem gider kaydı yapılamaz hem de ceza uygulanır.
Sık arananlar: gider pusulası nedir, gider pusulası nasıl düzenlenir, vergi mükellefi olmayan alım belgesi, gider pusulası stopaj
Muhasebe bilmeden tam muhasebe.
Muhasebe bilmeden tam muhasebe. Ücretsiz deneyin.
Ücretsiz Deneyin →Kredi kartı gerekmez. · Kurulum yok.